Yeniden sipariş noktası (Kritik stok) nedir, nasıl hesaplanır?
Yeniden sipariş noktası (uygulamadaki adıyla Kritik stok), bir ürünün raftaki miktarı kaça düştüğünde tedarikçiye yeni sipariş vermeniz gerektiğini gösteren stok eşiğidir. Göz kararı sipariş vermek yerine doğru zamanda alım yaparak hem yok satmayı hem de depoya gereksiz mal yığmayı önler.
Yeniden sipariş noktası = (günlük ortalama satış × tedarik süresi gün) + emniyet stoğu. Stok miktarı bu sayıya indiğinde yeni sipariş verilirse, yeni sevkiyat depoya ulaşana kadar raflar boşalmaz.
Yeniden sipariş noktası formülü ve bileşenleri
Hesaplama üç temel rakama dayanır: ürünün günde ortalama kaç birim satıldığı, tedarikçinin siparişi kaç günde teslim ettiği ve olası gecikmeler için ayrılan emniyet stoğu. Tüm veriler aynı ürün biriminde (adet, koli, kg veya litre) olmalıdır.
Tedarik süresi olarak tedarikçinin söz verdiği süreyi değil, siparişin verildiği günden malın rafa dizildiği güne kadar geçen gerçek süreyi kullanmak gerekir. Aksi halde ürün yoldayken mevcut stok tükenebilir.
- Günlük ortalama satış: normal iş günlerinde bir günde satılan ortalama miktar
- Tedarik süresi (teslim süresi): siparişin verilmesinden malın depoya girmesine kadar geçen gün sayısı
- Emniyet stoğu: gecikme veya ani talep artışına karşı tutulan yedek tampon miktar
Yeniden sipariş noktası ile emniyet stoğu arasındaki fark
Bu iki kavram sıklıkla aynı şey sanılır ancak aralarında net bir fark vardır. Emniyet stoğu yalnızca beklenmedik aksilikler için tutulan koruma payıdır; yeniden sipariş noktası ise sipariş verme alarmını çalan toplam miktar eşiğidir.
Stok seviyesi yeniden sipariş noktasına indiğinde depoda hâlâ mal vardır: bu miktarın bir kısmı yeni sipariş gelene kadar yapılacak normal satışları karşılar, kalan kısmı ise emniyet stoğu olarak dokunulmadan bekler.
GiroPS'te Kritik stok alanı nasıl çalışır?
GiroPS'te yeniden sipariş noktası, ürün kartındaki Kritik stok alanına girilir. Her stok takipli ürün için kendi satış hızına ve tedarik süresine uygun ayrı bir Kritik stok değeri belirleyebilirsiniz.
Satış faturası veya stok çıkışı sonrasında ürünün mevcut miktarı bu eşiğe düştüğünde GiroPS otomatik olarak kritik stok uyarısı üretir ve ürünü düşük stok listesinde gösterir. Böylece depoyu tek tek gezmeden hangi ürünlerin sipariş zamanının geldiğini tek ekranda görürsünüz.
Örnek iş senaryosu
Örnek: markette hızlı dönen bir ürün için hesaplama
Bir mahalle marketinde günde ortalama 15 paket filtre kahve satıldığını varsayalım. Toptancı siparişi 4 günde teslim ediyor ve işletme gecikmelere karşı 20 paket emniyet stoğu tutuyor. Teslimat beklenirken satılacak normal miktar 15 × 4 = 60 pakettir. Buna 20 paket emniyet stoğu eklendiğinde yeniden sipariş noktası 60 + 20 = 80 paket olur. Market sahibi GiroPS'te bu ürünün Kritik stok alanına 80 yazdığında, raftaki kahve 80 pakete indiği anda sipariş uyarısı alır.
Sıkça Sorulan Sorular
Emniyet stoğu olmadan yeniden sipariş noktası hesaplanabilir mi?
Evet, tedarikçiniz aynı gün şaşmaz şekilde teslimat yapıyorsa ve satış hızı hiç dalgalanmıyorsa emniyet stoğunu sıfır alıp yalnızca günlük satış ile teslim süresini çarpabilirsiniz. Ancak pratikte küçük bir tampon bırakmak her zaman daha güvenlidir.
Yeniden sipariş noktası ne kadar sipariş vereceğimi de söyler mi?
Hayır. Yeniden sipariş noktası yalnızca 'ne zaman' sipariş verileceğini gösterir. 'Ne kadar' sipariş verileceği ise bütçenize, depo alanınıza, toptancının minimum sipariş şartına ve ürünün raf ömrüne göre belirlenir.
Mevsimsel ürünlerde Kritik stok seviyesi sabit mi kalmalıdır?
Hayır. Yazın çok satılan içecekler veya kışın hızlanan bakım ürünleri gibi mevsimsel kalemlerde sezon başlarken Kritik stok seviyesini yükseltmek, sezon biterken ise düşürmek nakdin rafta kilitlenmesini önler.