Veresiye satış (Açık hesap satış) nedir ve cari bakiye nasıl takip edilir?
Veresiye satış—ticari dilde açık hesap veya vadeli satış—ürün ya da hizmetin müşteriye bugün teslim edilip, ödemesinin ileri bir vade tarihinde tek seferde veya parça parça tahsil edildiği satış yöntemidir. Mahalle esnafından toptancıya kadar müşteri bağlılığını artıran bu yöntem, sıkı takip edilmediğinde işletmenin nakit dengesini bozabilir.
Veresiye satışta ürün stoktan hemen düşer ve satış geliri oluşur, ancak bedeli kasaya anında girmez; ödenmeyen tutar müşterinin cari hesabına alacak olarak yazılır ve tahsilat yapıldıkça kapanır.
Veresiye satışın işleyişi ve temel unsurları
Peşin satışta mal teslimi ile tahsilat aynı anda gerçekleşirken, veresiye satışta teslimat ile ödeme arasına zaman girer. Düzenli alım yapan ustalara, esnafa veya komşu işletmelere her alışverişte nakit ödeme zahmeti yaşatmamak için açık hesap çalışılır ve belirli dönemlerde hesap kapatılır.
Kağıt veresiye defterlerinde karalanan satırlar ve unutulan kısmi ödemeler zamanla hem müşteriyle anlaşmazlığa hem de gelir kaybına yol açar. Sağlıklı bir açık hesap düzeni için her satışın onaylı bir belgeye, net bir vade tarihine ve şeffaf bir cari bakiye kaydına dayanması gerekir.
- Teslimat ve onaylı satış faturası: Satılan ürünlerin miktarını, birim fiyatını ve toplam borcu kesinleştiren kayıt
- Vade tarihi: Müşterinin kalan bakiyeyi ödemeyi taahhüt ettiği son gün
- Parçalı tahsilat ve kalan bakiye: Teslimatta veya sonradan alınan kısmi ödemeler düşüldükten sonra caride kalan net alacak
Kâr ile nakit akışı arasındaki farkı nasıl açar?
Veresiye satışın en kritik etkisi, muhasebe kârı ile kasa nakdi arasındaki makası açmasıdır. Maliyeti 12.000 olan bir ürünü 18.000 bedelle veresiye sattığınızda kağıt üzerinde 6.000 brüt kâr elde edersiniz; fakat müşteri henüz ödeme yapmadığı için kasanıza giren nakit sıfırdır ve raftaki malınız eksilmiştir.
Eğer açık hesap satışlar hızla artarken tahsilatlar gecikirse, işletme kârlı görünmesine rağmen yeni mal alacak veya kira ödeyecek nakit bulamaz. Bu yüzden her müşterinin veresiye bakiyesi ve gecikme süresi düzenli kontrol edilmelidir.
GiroPS'te veresiye satış, vade tarihi ve parçalı tahsilat yönetimi
GiroPS'te veresiye satış yaptığınızda satış faturasını onaylar ve bir vade tarihi belirlersiniz; ürünler deponuzdan otomatik düşerken ödenmeyen tutar müşterinin cari bakiyesine işlenir. Taslak faturalar ise cari bakiyeyi etkilemez. Müşteri teslimat anında veya daha sonra kısmi ödeme yaptığında bunu parçalı tahsilat olarak kaydedersiniz.
Kaydedilen her tahsilat kasa veya banka hesabınızı artırır ve faturadaki kalan alacağı anında düşürür. İstediğiniz an müşteriye PDF cari hesap ekstresi göndererek yapılan tüm alışverişleri, ödemeleri ve kalan veresiye bakiyesini net biçimde paylaşabilirsiniz.
Örnek iş senaryosu
Örnek: kısmi ödemeli veresiye satış
Bir nalbur, maliyeti 12.000 olan yapı malzemesini bir ustaya 30 gün vadeli olarak 18.000 tutarında onaylı satış faturasıyla satar. Usta malzemeyi alırken 6.000 peşinat öder, kalan 12.000 ise açık hesaba yazılır. Satış günü brüt kâr 18.000 − 12.000 = 6.000 olarak oluşur; kasaya giren gerçek nakit 6.000'dir ve ustanın cari kartında 30 gün sonra tahsil edilecek 12.000 kalan alacak görünür.
Sıkça Sorulan Sorular
Veresiye satışta stok ne zaman düşer: satışta mı, tahsilatta mı?
Stok, ürün müşteriye teslim edilip satış faturası onaylandığı anda düşer. Tahsilat ise daha sonra yalnızca kasa/banka hesabını ve müşterinin kalan cari borcunu günceller.
Müşteri borcunu düzensiz aralıklarla parça parça öderse nasıl izlenir?
Alınan her ödeme faturaya veya cari karta parçalı tahsilat olarak işlenir. Sistem her ödemeyi tarihsel sırayla kaydeder ve kalan bakiyeyi otomatik hesaplar.
Açık hesap çalışan müşterilerle bakiye anlaşmazlığı nasıl önlenir?
Her satış ve tahsilat sonrasında veya ay sonunda GiroPS'ten PDF cari hesap ekstresi oluşturup müşteriye mesajla göndererek iki tarafın da aynı rakamları görmesini sağlayabilirsiniz.